Wat klinkt als de titel van een oude misdaadroman van Stahlnetz, is een schoolvoorbeeld uit het werk van de onderzoekende archivaris.

Aan het begin van de jaren twintig werd door leden van de vereniging, die zichzelf naar hun toenmalige woonplaats ‘Altlandsberg’ noemden, een stamboom van ‘Halberstadt’ ter publicatie ingediend; de publicatie vond vervolgens plaats in 1926 in het informatieblad nr. 8.

Enkele jaren later kon door onderzoek in de domkerk van Halberstadt worden vastgesteld dat de voorouders afkomstig waren uit het kleine dorpje Ampleben in het toenmalige vorstendom Braunschweig-Wolfenbüttel.
Deze bevindingen bleven meer dan 90 jaar ongepubliceerd in de documenten.

Tijdens het routinematig doorlezen en herzien van familiedocumenten kwam ik onlangs dit geval tegen.
Een snelle zoekopdracht op internet leverde meteen veel resultaten op, vooral in een voor Ampleben relevant plaatselijk familieboek.

Was er snel succes in het verschiet?

Lokale familieboeken zijn erg handig, omdat ze kunnen helpen bij onderzoek en zelfs structuren kunnen bieden en verbanden kunnen aantonen.
Toch moeten ze met voorzichtigheid worden behandeld, omdat het meestal (alleen) om secundaire of tertiaire bronnen gaat.

In het geval van Ampleben kon ik via het kerkboekportaal ARCHION gebruikmaken van een gefilmd doopboek van Ampleben uit 1703-1751.
Dit bood dus de mogelijkheid om de gegevens van het plaatselijke familieboek te verifiëren.
In eerste instantie leek alles aannemelijk; dankzij het originele kerkboek kon ik de stamboom zelfs nog verder uitbreiden.
Tot ik in 1739 op een mysterie stuitte:

op 27 mei 1739 zou Hans Heinrich Schrader een dochtertje hebben gekregen en op 12 oktober van datzelfde jaar alweer een gezonde zoon. Hier klopte iets niet!

Ik kon de klassieke gevallen, zoals buitenechtelijk geboren of uit een tweede huwelijk, uitsluiten.
Konden er in Ampleben twee verschillende Schraders met de voornaam Hans Heinrich zijn?

Ik heb toen alle doopregistraties nog eens nauwkeurig bekeken; soms werd Hans Heinrich Schrader als vader genoemd, soms Hans Heinrich Engel Schrader. Achteraf gezien leek me dat niet langer slordigheid van de koster of pastoor, maar een aanwijzing voor verschillende families. Als bij elke doop de moeders waren vermeld, zoals in andere parochies al gebruikelijk was, dan zou het duidelijk aantoonbaar zijn. Zonder verwijzingen naar de moeders blijft alleen het aanvankelijke vermoeden dat het inderdaad om verschillende vaders ging.
En dan geldt: bij twijfel weglaten.

Als de bronnen over Ampleben niet verbeteren, zal er in het volgende nieuwsbriefje alleen een klein artikel met een correctie van de afkomst staan. De verschillende zijtakken blijven in het stamboomarchief staan totdat hun toewijzing nauwkeurig kan worden aangetoond.