Deel II. De familiedagen 1948 – 1969

1. Opmerking vooraf.

De jaren twintig waren ongetwijfeld gouden jaren voor onze vereniging (familiedagen 1 tot 11).
Na een onderbreking van vijf jaar vanaf 1930, als gevolg van de moeilijke economische situatie,
volgde vanaf 1936 een korte bloeiperiode met vier familiedagen (12 tot 15).

Deel II gaat over de geschiedenis van de 12 familiedagen in de 21 jaar van 1948 tot 1969,
die – op twee uitzonderingen na in 1950 en 1954 – telkens in het voorjaar, namelijk in mei of juni, plaatsvonden. Ook de familiedagen van 1971 en 1973 vonden nog in het voorjaar plaats. Tijdens het 31-jarige voorzitterschap van Paul E. Schrader (-Küblingen) tussen 1936 en 1967 vonden er vanwege de omstandigheden en interne problemen binnen de vereniging slechts 13 familiedagen plaats.

2. Moeizame nieuwe start na de oorlog

Pas drie jaar na het einde van de oorlog – in 1948, dus negen jaar na de laatste familiereünie in 1939 in Hannover – slaagde men er onder zeer moeilijke omstandigheden in om op 23 mei in Düsseldorf de 16e familiedag te organiseren.
De voor 1940 geplande 16e familiedag in Bad Pyrmont kon vanwege de oorlog niet meer doorgaan. Voorafgaand aan deze dag was op 17 april 1947 de langdurige archivaris en eerste erelid Richard Schrader (-Homburg) overleden. Het archief werd goed verpakt van Homburg naar Düsseldorf verzonden.
Daar nam voorzitter Paul Schrader (-Küblingen) het onder zijn hoede.
Tijdens de familiedag werd penningmeester Rudolf Schrader (-Königslutter), de vader van onze nicht Lieselotte, benoemd tot tijdelijk archivaris. In de notulen staat vermeld dat neef Rudolf werd bijgestaan door student Carl Hermann Schrader (-Scharbow) als “medewerker”. Neef Carl Hermann (-Scharbow) was
ook de auteur van het verslag van de 16e familiedag, dat is verschenen in nr. 30, deel 1 van ons nieuwsbrief.

Onder de 24 deelnemers uit acht verschillende families bevond zich Anneliese Schrader, geboren Schrader uit Hagen in Westfalen, de moeder van ons adviesraadslid Klaus en latere voorzitter. Zij vertegenwoordigde de families Eilenstedt en Groß-Gleidingen.
Uit de familie Königslutter waren luitenant-kolonel b.d. Malte Schrader sr. en zijn vrouw uit Soest aanwezig. Neef Malte was overigens het enige lid dat sinds 1921 aan alle familiedagen had deelgenomen. Gastheer en -vrouw waren de ouders van nicht Lieselotte, Rudolf Schrader en zijn vrouw uit Düsseldorf-Gerresheim.
De vergadering herdacht de 29 leden die sinds de laatste familiedag in 1939 waren gesneuveld of overleden.

Er werd gesproken over het werven van leden en contributiekorting voor leden in moeilijke economische omstandigheden. De contributie bedroeg in 1948 83 pfennig per maand, dus ongeveer 10 mark per jaar.
Advocaat Dr. jur. Kurt Schrader (-Badeleben), de zoon van de eerste voorzitter van de familievereniging, geheimraad Dr. jur. Emil Schrader (-Badeleben), die in 1935 overleed, werd opgenomen in de adviesraad (of pas in 1957 in Bad Pyrmont?).

De familiedag werd afgesloten met een gezellig samenzijn in het huis van de voorzitter
Paul Schrader (-Küblingen).
Neef Carl Hermann schrijft: “Alleen aan de wens van de jongere nichtjes en neefjes om een vrolijk dansje te doen, kon om bepaalde redenen geen gehoor worden gegeven. Maar de reeds eerder ingeburgerde gewoonte zal volgend jaar voldoende tot zijn recht komen doordat de deelnemers, nadat de huisvestingsproblematiek tegen 1949 aanzienlijk zal zijn verbeterd, al op de avond voor de hoofdbijeenkomst bijeenkomen, waardoor er twee volle avonden vrij zijn voor een vrolijk “Gaudeamus”.”

De 17e familiedag vond op 12 juni 1949 opnieuw plaats in Düsseldorf. Dat zou ook het geval zijn in het volgende jaar. De reden hiervoor was de aanwezigheid van voorzitter neef Paul E. Schrader en penningmeester neef Rudolf Schrader, die het in moeilijke tijden mogelijk maakten om de aankomende leden te huisvesten en te voorzien van maaltijden.
Een centraal thema van deze familiedag was de discussie over de inhoud en omvang van het boekje 30, deel 2 van de Mitteilungen.

3. De jaren vijftig

De 18e familiedag vond plaats op 7 en 8 oktober 1950, opnieuw in Düsseldorf, voor de derde keer in hotel “Damm am Ring” in de wijk Oberkassel.
Een bijzondere gast was Elisabeth Schrader (-Marienbom) uit New York. Nu werd de functie van verenigingsarchivaris, die sinds het overlijden van Richard Schrader (-Homburg) vacant was, bij unanieme beslissing van de algemene vergadering toegekend aan neef Carl Hermann Schrader (-Scharbow). Neef Carl Hermann bekleedde de functie van archivaris van 1950 tot 2004, dus meer dan een halve eeuw.

De 19e familiedag vond voor het eerst plaats op 9 en 10 juni 1951 in Hamburg.
Er waren 27 leden uit 12 Schrader-clans en twee eregasten aanwezig.
En toen gebeurde wat in de daaropvolgende decennia ook zou gebeuren: neef Carl Hermann, toen 29 jaar oud, hield
een lezing. De tweede dominante persoon in die tijd en in de daaropvolgende 20 jaar was de heroldmeester van de vereniging, Dr. Wilhelm Schrader-Rottmers (-Rottmersleben).
Een hoogtepunt van de familiedag in Hamburg was een bezoek aan het archief van de directeur van de regionale rechtbank, Dr. Ascan Lutteroth, een destijds in Duitsland bekende genealoog en historicus.

Het jaar daarop kwam de 20e familiedag op 25 mei 1952 voor de tweede keer sinds 1927 bijeen in Soest in Westfalen. Het hier woonachtige erelid Malte Schrader sr., clan Königslutter, had de voorbereidingen op zich genomen.
In Soest besloot de algemene vergadering om het jaar daarop nieuwe verkiezingen te houden voor de leden van het bestuur en de adviesraad. Deze verkiezingen zouden vanaf 1953 om de drie jaar worden herhaald.
Deze regel, die voor ons democratisch begrip vanzelfsprekend is, moest eerst nog worden doorgevoerd in de familievereniging. Tot dat moment heerste de overtuiging dat de voorzitter in functie kon blijven en niet herkozen hoefde te worden, “zolang hij het vertrouwen van de leden genoot” (notulen 17e familiedag, 12-06-1949). – Onze huidige adviesraadsleden Christa (-Königslutter) en Klaus (-Groß-Gleidingen) namen als kinderen in Soest voor het eerst deel aan een familiedag.

Op 21 mei 1953 kwamen 23 leden voor de vierde keer bijeen in Düsseldorf voor de 21e familiedag.
Zoals het jaar ervoor in Soest was besloten, werd de voorzitter voor de komende drie jaar herkozen en werden de leden van het bestuur en de adviesraad voor een jaar herkozen.
Enkele weken later overleed erelid luitenant-kolonel b.d. Malte Schrader op 82-jarige leeftijd en bijna tegelijkertijd de medeoprichter van onze familievereniging, de Quedlinburgse advocaat Martin Schrader, clan Quedlinburg.

De 22e familiedag vond op 25 en 26 september 1954 voor de derde keer plaats in Braunschweig. Er waren 28 leden uit negen families aanwezig.
Nadat sinds 1948 weer jaarlijks een familiedag werd gehouden, kwam na een onderbreking van drie jaar de 23e familiedag op 12 mei 1957 in Bad Pyrmont bijeen, het jaar daarop kwam men
bijeen voor de 24e familiedag, op 12 mei 1958 in Ratzeburg.
De reden voor de keuze van deze locatie en datum was de 250e verjaardag van de adellijke verheffing op 19 mei 1708 van de broers geheim legatieadviseur professor dr. Christoph Schrader en geheim justitieadviseur Kilian Schrader tot de rijksadel, beiden afkomstig uit de familie Schrader (-Wahmbeck).
Kilian von Schrader is de stamvader van alle nog levende dragers van de naam von Schrader.

4. De jaren zestig

Na opnieuw een pauze van drie jaar vond de 25e familiedag – de jubileumbijeenkomst – plaats in Altenau in de Harz, op 13 en 14 mei 1961.
De vicevoorzitter Heyno Schrader (-Küblingen), die een zomerhuis in Altenau had, had de organisatie van de familiedag op zich genomen. 25 leden uit negen families gingen op de uitnodiging in. De voorzitter Paul E. Schrader (-Küblingen) was toen al 25 jaar voorzitter van de vereniging.
Nu volgde een onderbreking van zeven jaar, waardoor de 26e familiedag pas in 1968 kon plaatsvinden.

Voor de langdurige penningmeester Rudolf Schrader (-Königslutter), de vader van nicht Lieselotte, en de langdurige voorzitter Paul E. Schrader (-Küblingen) zou de familiedag in Altenau in 1961 de laatste zijn. Neef Rudolf stierf op 10 juli 1965 in Düsseldorf, Paul E. Schrader stierf op 13 september 1967 aan de gevolgen van een verkeersongeval, eveneens in Düsseldorf.

Op 22 en 23 mei 1968 vond voor de vierde keer de 26e familiedag plaats in Braunschweig (na 1924, 1929 en 1954).
Er namen 26 personen uit negen families deel. Heyno Schrader (-Küblingen) werd tot voorzitter gekozen en bleef tot 1973 aan het hoofd van de vereniging staan. Neef Carl Hermann Schrader (-Scharbow) werd niet alleen als archivaris bevestigd, maar ook benoemd tot eerste vicevoorzitter. Nieuw in de adviesraad kwamen
Oberlandesgerichtsrat Dr. jur. Hans-Ludolf Schrader (-Braunschweig) uit Kassel en Dipl.-Ing. Jens Peter Schrader (-Rottmersleben) uit Cuxhaven.

De 27e familiedag vond plaats op 10 en 11 mei 1969 in Goslar.
Dr. Wilhelm Schrader-Rottmers, heroldmeester van de vereniging, beschouwde deze bijeenkomst als de “grootste en meest waardige” in de bijna 50-jarige geschiedenis van de vereniging. Reden voor deze euforie was zowel de ontvangst door de burgemeester van Goslar, Degenhardt, als de sfeer van de historische keizerstad en de indrukwekkende vergaderlocatie in het beroemde hotel “Kaiserworth”.
Er waren 37 deelnemers uit 13 families aanwezig. De toespraak van burgemeester Degenhardt was in zoverre van bijzonder belang, omdat hij een studievriend was geweest van Dr. Wilhelm Schrader-Rottmers en goede professionele contacten had met een aantal andere juristen onder de Schraders.
Alle aanwezigen mochten zich inschrijven in het gastenboek van de stad Goslar. Burgemeester Degenhardt schreef zich op zijn beurt in in het door adviesraadslid Jens Peter Schrader (-Rottmersleben) geschonken “Herinneringsboek van de familiedagen”.

De voor 1970 geplande 28e familiedag in Altenau werd echter met een jaar uitgesteld, naar verluidt om deze pas na het 50-jarig jubileum van de vereniging (27 december 1970) te vieren.